Kiedy należy zdecydować sie na wykonanie tego badania w ciąży?
Kilka słów na temat sposobu jego przeprowadzania?
Co czuje mama?

Amniopunkcja genetyczna

Dzięki współpracy genetyków i lekarzy położników diagnostyka prenatalna stała się bardziej dostępna w praktyce klinicznej. Decyzję o poddaniu się amniopunkcji genetycznej podejmuje zazwyczaj kobieta po konsultacji ze swoim lekarzem prowadzącym. (Lekarze rekomendowani przez naszych czytelników) Ma to miejsce wówczas, kiedy pojawiają się obawy co do nieprawidłowości chromosomalnych rozwijającego się dziecka - wiek powyżej 35. roku życia, wcześniejsze urodzenie dziecka z wadami lub występowanie wad w rodzinie, a także wcześniejsze niepowodzenia położnicze - poronienia, porody przedwczesne, obumarcie dziecka w czasie trwania ciąży.

Lęk, który towarzyszy niepewności o zdrowie maleństwa jest silnym przeżyciem potęgowanym świadomością poddania się badaniu inwazyjnemu w tak wczesnych tygodniach ciąży. Kobiety obawiają się jego technicznej strony, gdyż nie są pewne czy to boli i czy nie dojdzie do uszkodzenia dziecka. Dodatkowo przeraża niewiadoma wyniku. Na czym zatem polega przeprowadzenie tego badania?

Przebieg amniopunkcji genetycznej

Amniopunkcję genetyczną wykonuje się pomiędzy 12. a 18. tygodniem ciąży. Samo badanie trwa od 20 do 30 minut. Kobieta leży w pozycji na plecach, a jej ciało jest tak osłonięte, aby widoczny był tylko brzuch. Każdorazowo przeprowadzane jest pod kontrolą ultrasonografu, który zapewnia bezpieczeństwo ukrytemu w macicy dziecku. Po odkażeniu miejsca wkłucia, przez powłoki brzucha lekarz wprowadza igłę amniopunkcyjną do pęcherza płodowego, skąd pobiera niewielką ilość płynu owodniowego. Przed zabiegiem i po jego zakończeniu sprawdza się u matki tętno i ciśnienie krwi, a u dziecka pracę serca. 

Tak jak po każdym zabiegu inwazyjnym istnieje możliwość wystąpienia powikłań i wcześniejszego zakończenia ciąży. Ich odsetek jest niski. Koleje bardzo trudne dla kobiety przeżycie to ponad trzytygodniowe oczekiwanie na wynik. Jest to czas, kiedy zaczynają narastać wątpliwości odnośnie zdrowia dziecka. 

Życiowe doświadczenie

Kiedy zastanawiałam się dlaczego amniopunkcja genetyczna jest tak trudnym życiowym doświadczeniem doszłam do przekonania, że ma to związek z wkroczeniem matki w obszar kompetencji zastrzeżonych zazwyczaj dla losu bądź też Pana Boga. Konsekwencją poddania się badaniu jest zazwyczaj wyobrażenie sobie dalszego przebiegu wypadków. Poczucie odpowiedzialności za decyzję w sprawie życia i śmierci dziecka, miłości i odrzucenia jest sytuacją, która doprowadza do powstania licznych wewnętrznych konfliktów i urazów. W każdym bowiem przypadku uzyskanie wyniku negatywnego lub tylko snucie rozważań na ten temat wiąże się ze stratą - stratą zdrowego dziecka, marzeń dotyczących przyszłości, a także stratą poczucia własnej wartości z powodu niemożności urodzenia zdrowego dziecka. Okazuje się, że samo badanie i uzyskanie prawidłowego wyniku nie u wszystkich zmniejsza lęk. W dalszym ciągu rodzicom towarzyszy niepokój w związku z oczekiwaniem na narodzenie dziecka. Przyczyny takiego stanu można dopatrywać się w tym, że przeżyli oni moment zwątpienia w jego zdrowie. Zdarza się, że efektem tego traumatycznego wydarzenia jest zjawisko podświadomego poszukiwania nieprawidłowości u dziecka w pierwszym roku jego życia. 

Tę trudną decyzję o wykonaniu badań mających określić stan zdrowia nienarodzonego jeszcze dziecka podejmują zazwyczaj oboje rodzice. Jedna trzecia z nich twierdzi, że w związku z tym w ich małżeństwie pojawia się zdecydowanie więcej napięć i konfliktów.

dr Jadwiga Łuczak-Wawrzyniak
psycholog kliniczny
instruktor Szkoły Rodzenia